Niet elk nieuw bedrijf is een startup, ook al klinkt het woord snel cool. Een startup is een jong bedrijf dat werkt aan een innovatief product of dienst, met als doel snel te groeien en een groot marktaandeel te veroveren. Dat is precies wat een startup onderscheidt van een gewone starter: de combinatie van vernieuwing, schaalgrootte en groeipotentieel.
Wat is een startup precies?
Een startup is een bedrijf in de beginfase dat een nieuw of vernieuwend idee omzet in een schaalbaar product of dienst. Schaalbaar betekent dat het bedrijf snel veel klanten kan bedienen zonder dat de kosten evenredig meegroeien. Een bakker die een tweede winkel opent, groeit. Een app die miljoenen gebruikers kan toevoegen zonder extra personeel, schaalt.
Startups richten zich op markten waar nog een behoefte bestaat die niet goed wordt ingevuld. Ze zoeken een oplossing voor een probleem en testen die zo snel mogelijk in de praktijk. Het gaat niet alleen om het oprichten van een bedrijf, maar om het vinden van een werkend groeimodel.
Hoe oud is een startup?
Er is geen vaste leeftijdsgrens, maar de meeste experts zijn het erover eens dat een bedrijf van meer dan vijf jaar oud moeilijk nog een startup genoemd kan worden. In die periode probeert een startup zijn product te verfijnen, klanten te vinden en te ontdekken hoe het geld verdient. Na die fase is een bedrijf ofwel gegroeid tot een volwassen onderneming, ofwel gestopt.
Sommige startups groeien zo snel dat ze al na een paar jaar overgaan naar een nieuwe fase: de scale-up. Een scale-up is een bedrijf dat zijn groeimodel al heeft gevonden en nu vooral bezig is met uitbreiden. Denk aan meer landen, meer klanten of meer producten.
Wat maakt een startup anders dan een gewone starter?
Iemand die een kapsalon opent of als zzp’er aan de slag gaat, is ook een starter. Maar dat maakt hem of haar geen startup. Het verschil zit in drie dingen:
- Innovatie: Een startup biedt iets nieuws. Dat hoeft geen uitvinding te zijn, maar het product of de dienst lost een probleem op een vernieuwende manier op.
- Schaalgrootte: Een startup heeft de ambitie om groot te worden, liefst internationaal. Een lokale ondernemer wil misschien een goed bedrijf runnen, een startup wil de markt veroveren.
- Onzekerheid: Een startup weet nog niet zeker of het idee werkt. Er wordt veel getest en bijgesteld. Mislukken hoort bij het proces.
Een gewone starter begint vaak met een bewezen concept. Een startup zoekt nog naar dat concept en probeert dat zo snel mogelijk te bewijzen.
Hoe financiert een startup zich?
De meeste startups verdienen in het begin weinig of niets. Toch hebben ze geld nodig om te groeien. Dat geld halen ze op verschillende manieren op.
Veel founders beginnen met eigen spaargeld of geld van familie en vrienden. Daarna komen vaak investeerders in beeld. Zo zijn er business angels, dit zijn particuliere investeerders die vroeg instappen in ruil voor een deel van het bedrijf. Later kunnen ook durfkapitaalfondsen, ook wel venture capital genoemd, geld inbrengen. Die fondsen investeren grote bedragen in startups met veel groeipotentieel.
Sommige startups doen ook mee aan acceleratorprogramma’s. Dat zijn programma’s waarbij startups begeleiding, netwerk en soms startkapitaal krijgen in ruil voor een klein deel van het bedrijf.
Wanneer houdt een startup op een startup te zijn?
Een startup is een tijdelijke fase. Er zijn drie uitkomsten:
- Het bedrijf groeit door en wordt een gevestigde onderneming of scale-up.
- Het bedrijf wordt overgenomen door een grotere speler.
- Het bedrijf mislukt en stopt. Dat gebeurt vaker dan mensen denken: de meerderheid van de startups haalt het eerste decennium niet.
Succes betekent niet altijd beursgang of overname. Soms bouwt een founder bewust aan een kleinere, winstgevende onderneming. Dan is de startup-fase gewoon afgerond.
Is een startup iets voor jou?
Een startup beginnen vraagt om doorzettingsvermogen, risicobereidheid en een sterke wil om te leren. Je werkt vaak met beperkte middelen, veel onzekerheid en een team dat alles tegelijk probeert te regelen. Tegelijk biedt het de kans om iets nieuws te bouwen, zelf beslissingen te nemen en een echt verschil te maken in een markt.
Of je nu zelf wil starten of gewoon beter wil begrijpen hoe het bedrijfsleven werkt: weten wat een startup is, helpt om de verhalen achter bekende bedrijven beter te begrijpen. Want veel grote namen van nu begonnen ooit als startup in een garage of een kleine studentenkamer.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een startup en een scale-up?
Een startup is een bedrijf dat nog zoekt naar een werkend groeimodel. Een scale-up heeft dat model al gevonden en is vooral bezig met snel uitbreiden naar meer klanten, markten of landen. De scale-up fase begint als de formule bewezen is.
Moet een startup altijd te maken hebben met technologie?
Nee, een startup hoeft niet per se een techbedrijf te zijn. Technologie speelt wel vaak een rol omdat het schalen makkelijker maakt, maar ook in sectoren als mode, voeding of zorg bestaan startups met vernieuwende aanpakken.
Kan een eenpitter ook een startup zijn?
Een eenpitter kan beginnen als startup, maar de ambitie om te groeien hoort er wel bij. Startups hebben vaak al snel een klein team nodig om de groei bij te houden. Een soloondernemer zonder groeipotentieel past beter in de categorie zzp’er of freelancer.
Hoe lang duurt de startup-fase gemiddeld?
Er is geen vaste termijn, maar de startup-fase duurt naar schatting zo’n drie tot vijf jaar. Na die periode heeft een bedrijf zijn positie in de markt meestal gevonden, of is het gestopt.
