Fiets verkeersborden vertellen je als fietser precies waar je mag rijden, waar je moet opletten en welke regels gelden op een bepaald stuk weg. Er zijn borden die speciaal voor fietsers gelden, borden die juist fietsers verbieden en borden die een fietspad aanwijzen of afsluiten. Hieronder vind je een compleet overzicht van de meest voorkomende verkeersborden voor fietsers in Nederland, met uitleg over wat je er precies mee moet.
Fietspad verplicht of niet: de ronde blauwe borden
Het bekendste fiets verkeersbord is het ronde blauwe bord met een wit fietssymbool. Dit bord wijst een verplicht fietspad aan. Als fietser móét je dit pad gebruiken; je mag niet op de rijbaan rijden zolang dit bord geldt. Bromfietsers mogen dit pad soms ook gebruiken, maar alleen als het bord dat aangeeft (dan staat er ook een bromfietssymbool op).
Wil je een fietspad verlaten of is het pad voorbij, dan zie je hetzelfde bord maar dan met een rode diagonale streep erdoorheen. Dat betekent: einde verplicht fietspad. Daarna mag je weer op de rijbaan rijden als dat nodig is.
Er bestaat ook een bord met zowel een fietssymbool als een voetgangersymbool. Dat is een verplicht fiets- en voetpad. Soms zijn fietsers en voetgangers samen op één pad, soms zijn de rijrichtingen gescheiden. Een streep op het bord of op het wegdek maakt duidelijk welk deel voor wie is.
Borden die fietsers verbieden of toestaan
Op sommige wegen geldt een verbod voor fietsers. Dat zie je aan een rond bord met rode rand en daarbinnen een wit vlak met het woord “Gesloten voor rijwielen”. In de praktijk staat hier een fietssymbool in combinatie met een gesloten-verklaring. Fietsers mogen dan die weg niet op.
Andersom kan een bord juist een uitzondering maken. Op een weg met een inrijverbod (het bekende rode-en-witte ronde bord) staat soms een onderbord met “Fietsers uitgezonderd”. In dat geval mogen fietsers de weg wél in, terwijl ander verkeer dat niet mag. Dit zie je veel in eenrichtingsstraten waar fietsers beide kanten op mogen.
Wat betekenen de rode driehoekige waarschuwingsborden voor fietsers?
Driehoekige borden met een rode rand zijn waarschuwingsborden. Voor fietsers zijn de meest relevante:
- Gevaarlijk kruispunt: een kruis op het bord waarschuwt dat je een kruispunt nadert waar je goed moet opletten.
- Oversteekplaats voor fietsers: een fietssymbool in een driehoek waarschuwt automobilisten dat er een fietsoversteek is. Als fietser weet je hierdoor dat je zichtbaar bent aangekondigd, maar je hebt nog geen automatisch voorrang.
- Onverharde weg: een driehoek met golvende lijnen waarschuwt voor slecht wegdek, wat als fietser extra oplettendheid vraagt.
Haaientanden, voorrang en verkeersregelaar
Niet alle regels voor fietsers staan op borden; haaientanden op het wegdek geven ook voorrang aan. Maar de borden die er bijhoren zijn wel belangrijk. Het driehoekige bord met de punt naar beneden (“Voorrang verlenen”) betekent dat jij als fietser voorrang moet geven aan kruisend verkeer. Het stopbord (achthoekig, rood, met “STOP”) verplicht je om stil te staan, ook als er geen verkeer lijkt te komen.
Als er een verkeersregelaar staat, gaan diens aanwijzingen boven alle borden. Dat geldt ook voor fietsers.
Borden in een fietsstraat en woonerf
Een fietsstraat heeft een eigen aanwijsbord: een rechthoekig blauw bord met het woord “Fietsstraat” en soms een onderbord “Auto te gast”. In een fietsstraat heeft de fietser voorrang en mag autoverkeer fietsers niet inhalen. Dit bord zie je steeds vaker in Nederlandse steden.
In een woonerf gelden aparte regels. Het woonerfteken (een rechthoekig blauw bord met huisjes en een spelend kind) geeft aan dat je als fietser én als voetganger de hele ruimte mag gebruiken. De maximumsnelheid is stapvoets (in de praktijk 15 km/u).
Onderborden bij fiets verkeersborden
Veel verkeersborden krijgen een extra betekenis door een onderbord. Enkele veel voorkomende combinaties voor fietsers:
- “Fietsers uitgezonderd”: het bovenliggende verbod geldt niet voor fietsers.
- “Geldt niet voor fietsers”: zelfde effect, andere formulering.
- Tijdsaanduidingen: een bord met “07:00-09:00” betekent dat de regel alleen in die uren geldt.
- Pijlen: geven aan in welke richting het bord van toepassing is.
Veelgestelde vragen over verkeersborden voor fietsers
Moet ik als fietser altijd het fietspad gebruiken als dat er is?
Alleen als er een verplicht-fietspaadbord staat (het ronde blauwe bord met fietssymbool). Is er geen bord, dan is het fietspad aanbevolen maar niet verplicht. In de praktijk is het voor je eigen veiligheid bijna altijd verstandig om het pad te gebruiken.
Mag een fietser een weg met een inrijverbod in?
Alleen als er een onderbord “Fietsers uitgezonderd” bij hangt. Zonder dat onderbord geldt het verbod ook voor fietsers.
Wat als ik een bord niet ken?
De officiële borden zijn vastgelegd in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV 1990). De Veilig Verkeer Nederland (VVN) publiceert overzichten van alle borden, ook speciaal voor fietsers en kinderen.
Ken je de verkeersborden die voor jou als fietser gelden, dan weet je precies waar je recht hebt op de weg en wanneer je moet opletten of voorrang geven. Twijfel je aan een bord? Raadpleeg het officiële RVV 1990 of de overzichten van VVN voor een betrouwbare beschrijving.
