Een huwelijk is voor veel mensen een van de belangrijkste momenten in hun leven. Twee mensen kiezen bewust voor elkaar en leggen die keuze officieel vast. In België trouwen jaarlijks tienduizenden stellen, maar toch weten veel mensen niet precies hoe het allemaal werkt. Wat zijn de regels? Wat kost het? En wat verandert er na de trouwdag? Dit zijn vragen die bij bijna iedereen opkomen als de trouwplannen concreet worden.
Burgerlijk of religieus trouwen: de verschillen op een rij
In België is alleen een burgerlijk huwelijk wettelijk geldig. Dat betekent dat je altijd eerst langs de ambtenaar van de burgerlijke stand moet, ongeacht wat je verder plant. Een kerkelijke of religieuze ceremonie heeft geen juridische waarde. Die mag je wel organiseren, maar altijd nadat het officiële gedeelte heeft plaatsgevonden. Bij het burgerlijk huwelijk tekenen beide partners een akte. Daarmee is de verbintenis een juridisch feit. Veel stellen kiezen daarna ook nog voor een ceremonie die past bij hun geloof of overtuiging, zoals een kerkelijke inzegening of een viering in een moskee of synagoge. Dat is volledig vrij te kiezen en voegt een persoonlijke betekenis toe aan de dag.
Aangifte en voorwaarden voor een wettig huwelijk in België
Wie wil trouwen in België, moet minstens 18 jaar oud zijn. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een rechtbank toestemming geven aan iemand jonger, maar dat komt zelden voor. Beide partners mogen niet al getrouwd zijn en mogen geen bloedverwanten in rechte lijn zijn. De aangifte doe je bij het gemeentehuis van de woonplaats van één van de partners. Na de aangifte volgt een wachttijd van veertien dagen voor de plechtigheid officieel kan plaatsvinden. Sommige gemeenten hanteren een iets andere timing, dus het loont om dit vroeg te regelen. De vereiste documenten zijn onder andere een identiteitsbewijs, een bewijs van ongehuwde staat en een uittreksel uit het geboorteregister. Voor mensen met een buitenlandse nationaliteit kunnen extra documenten nodig zijn.
Wat verandert er juridisch na het trouwen
Na de voltrekking van het huwelijk verandert er juridisch heel wat. De meest bekende verandering heeft te maken met het huwelijksvermogensstelsel. Wie niets afspreekt, valt automatisch onder de wettelijke gemeenschap van aanwinsten. Dat wil zeggen dat alles wat beide partners samen opbouwen tijdens de relatie, gezamenlijk eigendom wordt. Bezittingen van voor het trouwen blijven in principe van de persoon zelf. Stellen die dat anders willen regelen, kunnen voor het trouwen naar de notaris gaan om een huwelijkscontract op te stellen. Zo kun je kiezen voor volledige scheiding van goederen, waarbij elk zijn eigen vermogen behoudt. Ook de erfrechten veranderen na het trouwen. Een gehuwde partner heeft automatisch bepaalde rechten bij overlijden, zelfs als er geen testament is. Dat is een groot verschil met samenwonen, waarbij die bescherming lang niet zo uitgebreid is.
De kosten van een huwelijk: van eenvoudig tot uitgebreid
De kosten van een trouwfeest lopen sterk uiteen. Een eenvoudige plechtigheid bij de gemeente, zonder feest, kost bijna niets. Maar wie een uitgebreide viering wil met een feestzaal, catering, bloemen, fotograaf en muziek, kan al snel op een budget van tienduizenden euro’s uitkomen. Onderzoek toont aan dat een gemiddeld Belgisch huwelijksfeest tussen de twaalf en twintig duizend euro kost, al zijn er grote verschillen per regio en keuze. Bruidsparen kiezen steeds vaker voor een feest op maat, zonder alles zelf te betalen. Zo zijn er stellen die hun gasten vragen om bij te dragen aan de huwelijksreis in plaats van cadeaus mee te brengen. Anderen kiezen voor een kleinere gastenlijst om de kwaliteit van het feest hoog te houden. Er is geen goed of fout: de dag is van de twee mensen die trouwen, en die bepalen zelf hoe ze dat vieren.
Veelgestelde vragen
Hoe lang op voorhand moet je je huwelijk aangeven?
Je moet je aangifte doen minstens veertien dagen voor de gewenste trouwdatum. In de praktijk plannen veel stellen dit veel vroeger, soms een jaar of meer van tevoren, omdat populaire data snel bezet zijn bij de gemeente.
Kun je in België trouwen zonder feest te geven?
Ja, dat kan zeker. De plechtigheid bij de ambtenaar van de burgerlijke stand is op zichzelf al een volledig geldig huwelijk. Je bent niet verplicht om daarna een feest te organiseren. Sommige stellen kiezen bewust voor een stille ceremonie met alleen de wettelijk vereiste getuigen.
Wat is het verschil tussen trouwen en wettelijk samenwonen?
Trouwen en wettelijk samenwonen zijn allebei officiële samenlevingsvormen, maar ze zijn niet gelijk. Bij trouwen zijn de juridische rechten, zoals erfrechtelijke bescherming en regels rond gemeenschappelijk vermogen, veel uitgebreider. Wettelijk samenwonen is eenvoudiger te regelen en ook makkelijker te beëindigen, maar biedt minder automatische bescherming.
Kan een huwelijk worden nietig verklaard?
Ja, onder bepaalde omstandigheden kan een rechter een huwelijk nietig verklaren. Dat gebeurt bijvoorbeeld als bleek dat één van de partners al getrouwd was, als er sprake was van dwang, of als het huwelijk werd gesloten enkel om verblijfsredenen zonder enige echte levensgemeenschap. Dit is een juridische procedure en geen gewone echtscheiding.
